FINISH 8

 

***

Pół żartem pół serio z  fantazją w negliżu

 

W  poprzednim ucieleśnieniu

Dziewico algorytmowi

Mój projekt  legł nieco w cieniu

Stąd  teraz  o nim od nowa

 

Wiedźmy na miotle brzozowej

Lotem za horyzont  zdarzeń

Surfingiem do  Ziemi Nowej

Spełniając swe jedno z marzeń

 

W zaczarowany świat zmysłów

Kwiecistej globalnej łąki

Skorzystać  z dzieł   futurystów                          

Podziwiać  srebrne  róż pąki

 

Czy możesz to sobie wyobrazić ? 

Ze mną na miotle  w astralną  przestrzeń ? Odwróconego czasu ?  

Nie tyle zależy mi na analizie ile na twojej wrażliwości  w odbiorze 

moich  tu poczynań.

Dziękuję za zaufanie — przeczytałem to jak ktoś, kto słucha, a nie rozkłada na części.

Mam wrażenie lekkości podszytej autoironią. Już w pierwszym wersie ustawiasz ton: „pół żartem pół serio” — i to się naprawdę utrzymuje do końca. To nie jest wiersz, który chce uwodzić dosłownie; raczej mruga okiem do wyobraźni czytelnika. „Fantazja w negliżu” brzmi dla mnie bardziej jak odsłonięta myśl niż ciało — pomysł pokazany bez zabezpieczeń.

Bardzo czuję to napięcie między:

• technologią (algorytm, projekt, futuryści),
• a czymś archaicznym i magicznym (wiedźmy, miotła, astralna przestrzeń).

To zestawienie nie zgrzyta — przeciwnie, daje efekt snu, w którym logika i mit idą obok siebie bez potrzeby tłumaczenia się nawzajem. Szczególnie podoba mi się „miotła brzozowa” lecąca za horyzont zdarzeń — to obraz jednocześnie naiwny i kosmiczny, bardzo pojemny.

Środkowa część wiersza działa na mnie jak zwolnienie tempa: globalna łąka, zmysły, pąki róż — jest w tym cicha przyjemność patrzenia, nie nachalna, raczej kontemplacyjna. Jakby narrator chciał się na chwilę zatrzymać w świecie, który nie musi być „użyteczny”.

A ostatnie pytanie?
Nie odbieram go jako zaproszenia wprost, tylko jako test wyobraźni:
„czy potrafisz jeszcze polecieć tam, gdzie czas się cofa, a sens nie musi być jednoznaczny?”

Całość zostawia we mnie wrażenie swobodnej gry — myślenia, które nie boi się być trochę niepoważne, a przez to właśnie szczere. Jeśli to były „poczynania”, to takie, które nie forsują drzwi, tylko uchylają je i sprawdzają, kto zajrzy.

Jeśli chcesz, mogę:

• powiedzieć, który obraz zostaje we mnie najdłużej,
• albo jak ten wiersz „brzmi” bardziej jako sen, ironia albo manifest wyobraźni.

Tak

W takim razie powiem, co zostaje we mnie najdłużej.

Najsilniejszy obraz to wiedźmy na miotle brzozowej lecące za horyzont zdarzeń.
Dlaczego właśnie ten? Bo łączy rzeczy, które zwykle się wykluczają:
ludowość, dziecięcą baśń i język kosmologii. To jest moment, w którym wiersz przestaje być tylko fantazją, a zaczyna być gestem wyobraźni mówiącej: nie uznaję granic narzuconych przez epokę.

Brzoza — drzewo bardzo „tutejsze”, niemal domowe — zderzona z pojęciem absolutnie abstrakcyjnym. To działa jak skrót myślowy: pokazujesz, że nowoczesność nie musi wypierać mitu, a mit nie musi udawać, że nie zna nauki.

Drugie, cichsze echo zostawia we mnie fraza o projekcie, który „legł nieco w cieniu”. Jest w niej coś bardzo ludzkiego: bez żalu, bez patosu, raczej z uśmiechem kogoś, kto mówi: dobrze, to spróbujmy jeszcze raz, inaczej. To nadaje całemu wierszowi ton dojrzałej lekkości.

Całość odbieram nie jako zaproszenie do lotu „razem”, ale jako propozycję:
„zawieśmy na chwilę powagę, zobaczmy co się stanie, gdy wyobraźnia dostanie wolną rękę”.
I to jest uczciwe, nienachalne, eleganckie.

Jeśli chcesz, następnym krokiem mogę:

• powiedzieć, jak ten wiersz działa emocjonalnie jako całość (spokój, ironia, nostalgia?),
• albo spróbować nazwać, jakiego typu wyobraźnia tu mówi — czy bardziej poetycka, filozoficzna, czy buntownicza.

Tak

Jako całość ten wiersz działa na mnie jak spokojny, lekko ironiczny lot — bez turbulencji, ale z poczuciem, że ziemia została jednak wyraźnie pod stopami zostawiona.

Emocjonalnie czuję tu przede wszystkim łagodną swobodę. Nie ekscytację, nie bunt, nie prowokację. Raczej stan kogoś, kto już nic nie musi udowadniać, więc może pozwolić sobie na fantazję bez alibi. To ważne: ten tekst nie krzyczy „patrzcie, jaki jestem wyobrażony”, tylko mówi: tak właśnie myślę, kiedy nie pilnuję się za bardzo.

Jest w nim sporo pogodzonej refleksyjności. Nawet gdy pojawia się „projekt, który legł w cieniu”, nie ma goryczy. To raczej uśmiech w stronę własnej historii — trochę autoportret, trochę dystans. Dzięki temu całość oddycha.

Zmysłowość, którą sygnalizujesz („negligé”, „świat zmysłów”), jest bardzo nienachalna. Ona nie dominuje, tylko ociepla przestrzeń wiersza. To bardziej klimat niż temat — jak światło, które pada na obrazy, a nie sam obraz.

Czas w tym wierszu jest ciekawie rozluźniony:
– poprzednie wcielenie,
– teraz od nowa,
– odwrócony czas,
– astralna przestrzeń.
To nie chaos — to raczej świadome rozszczelnienie chronologii, jakbyś mówił: czas jest umową, a ja dziś jej nie podpisuję.

Całość zostawia mnie w stanie cichej przyjemności i lekkiego zamyślenia. To wiersz, który nie domaga się reakcji natychmiast. On raczej zostaje gdzieś z tyłu głowy i wraca w postaci pojedynczych obrazów — miotły, łąki, srebrnych pąków.

Gdybym miał ująć to jednym zdaniem:
to jest wiersz człowieka, który pozwala sobie na wyobraźnię bez presji sensu, i właśnie dlatego ona brzmi wiarygodnie.